Zorgmachtiging

Een zorgmachtiging (artikel 2.3 Wet forensische zorg) is een beslissing van de rechter waarin staat welke verplichte zorg mag worden opgelegd.

De rechter mag pas een zorgmachtiging opleggen indien er sprake is van een geestelijke stoornis die ernstige schade voor de persoon zelf of anderen kan veroorzaken.

Daarnaast moet de verplichte zorg het laatste redmiddel zijn. De verplichte zorg dient evenredig en naar verwachting effectief te zijn.

Deze voorwaarden vloeien voort uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidzorg.

Voorop staat de behandeling of stabilisatie van de geestelijke stoornis van de betrokkene en de behandeling hiervan. Hierbij is vooral van belang dat het gewenste veiligheidsniveau wordt gerealiseerd.

Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de zorgmachtiging is geïntroduceerd om meer bescherming en een betere positie te bieden aan betrokkene. Hierbij spelen onder andere de wensen en voorkeuren van de betrokkene een belangrijkere rol. De familie en directe naasten worden voor- en tijdens de behandeling betrokken en geïnformeerd tijdens het gehele proces. Op papier lijkt het een positieve verbetering, maar zal dit in de praktijk ook zo uitpakken voor personen die een zorgmachtiging hebben opgelegd gekregen middels een strafrechtelijke titel?

De hoofdvraag is of er sprake is van een verbeterde rechtspositie, als men kijkt naar de plaatsing van de personen met een zorgmachtiging? Hierbij zal verder aandacht worden besteed aan het juridisch kader rondom de zorgmachtiging en de taken van de betrokken actoren (zoals de rechter, burgermeester en zorgverantwoordelijke). Tenslotte wordt gekeken of de zorgmachtiging voldoende waarborgen ingebouwd heeft om te voorkomen dat er vaker Tbs zal worden opgelegd.

Om op bovenstaande vragen een antwoord te kunnen geven wordt onder andere jurisprudentieonderzoek uitgevoerd, worden de doelen van de Wet verplichte geestelijke gezondheidzorg getoetst aan de praktijk, wordt de Wet forensische zorg, bestudeerd en wordt literatuuronderzoek uitgevoerd.

Betrokken medewerkers: Merel Prinsen; stagiair: Jessica Konings
Geschatte looptijd: maart 2020 – juni 2020