Weigering PBC, advies en vonnis

Het belangrijkste doel van dit onderzoek is om meer te weten te komen over hoe rechters omgaan met gedragskundig advies over (weigerende) observandi in het Pieter Baan Centrum (PBC). Hierbij wordt gekeken naar de mate van weigering. En welke invloed dit heeft op het PBC advies en het vonnis van de rechter.

Observandi zijn verdachten van een ernstig misdrijf, die in het PBC gedragskundig onderzocht worden. De mate waarin zij aan dit onderzoek meewerken, kan verschillen. Sommigen werken aan het hele onderzoek mee. Anderen weigeren voor een deel (moeilijk onderzoekbaren), of weigeren helemaal (harde weigeraars).

Het PBC schrijft gedragskundige rapporten en geeft daarin advies aan de rechter. Dit advies gaat over toerekenen (in hoeverre kan iemand verantwoordelijk worden gehouden voor het misdrijf). En of het nodig is dat iemand een tbs-maatregel krijgt. In PBC-rapporten van weigerende observandi staat geen (of weinig) gedragskundig advies.

Huidig wetenschappelijk onderzoek

In dit onderzoek wordt gekeken naar PBC-adviezen en vonnissen van observandi, die in het PBC zijn onderzocht. Hierbij wordt gekeken naar advies en uitspraak over toerekenen en de tbs-maatregel. Drie groepen worden met elkaar vergeleken. Namelijk advies en vonnis van (1) observandi die meewerken, (2) moeilijk onderzoekbaren en (3) harde weigeraars.

Ook wordt in dit onderzoek gekeken of rechters voldoende informatie kunnen vinden in PBC-rapporten van harde weigeraars. Of dat rechters daarvoor (ook) informatie uit andere bronnen nodig hebben.

Weigerende observandi

Het aantal weigerende observandi in het PBC is flink gestegen. Rond het jaar 2000 weigerde 15% van de observandi. In 2009 weigerde meer dan de helft. En dit lijkt daarna weinig te zijn veranderd. Bij weigerende observandi kan het verblijf binnen het PBC toch waardevolle informatie opleveren. Bijvoorbeeld door te kijken naar hoe iemand omgaat met andere mensen binnen het PBC. Of door dossierinformatie te lezen.

Wie en wanneer

Onderzoekers: Arthur van Rhijn en Maaike Kempes
Periode onderzoek: onderzoek voltooid; publicatie in voorbereiding